Foto: Tribunal

Harimau Malaya, yang menjadi lambang kebanggaan negara, kini berada di ambang kepupusan apabila jumlahnya di habitat liar dianggarkan tinggal kurang daripada 150 ekor, merosot drastik daripada sekitar 3,000 ekor pada tahun 1950-an.

Selama hampir dua tahun, para konservasionis tempatan menjejak seekor harimau betina bernama Bulan yang membesarkan empat ekor anak di hutan, satu tanda harapan kecil bagi spesies ini. Namun, harapan itu musnah apabila Bulan maut dilanggar di Lebuhraya Timur-Barat, kawasan yang terkenal dengan kejadian haiwan liar dilanggar kenderaan.

“Kami amat sedih dengan kehilangan Bulan.

"Lebih memilukan, mayatnya turut dikerat selepas dilanggar, taring dan kukunya diambil. Ia seperti mencemarkan maruah haiwan itu,” kata Presiden Persatuan Perlindungan Harimau Malaysia (RIMAU), Lara Ariffin.

Insiden tersebut kembali membuka mata masyarakat terhadap nasib malang spesies pemangsa utama ini, tidak lama selepas seekor harimau ditemui mati dalam sebuah kereta di Johor, yang mencetuskan kemarahan ramai. Namun, pakar memberi amaran bahawa perdagangan haram haiwan liar masih sangat menguntungkan.

Menurut Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara (PERHILITAN), bangkai seekor harimau Malaya boleh dijual pada harga sekitar USD60,000 di pasaran gelap. Kulitnya sahaja bernilai kira-kira RM100,000 (USD24,000), manakala tulang boleh mencecah USD1,186 sekilogram. Bahagian lain seperti taring, kuku dan misai yang sering digunakan dalam perubatan tradisional dijual sekitar USD118 setiap satu.

Malaysia juga dikenal pasti sebagai antara negara sumber utama dalam rantaian perdagangan haram ini, dengan sindiket penyeludupan rentas sempadan menggunakan laluan sama yang digunakan untuk penyeludupan dadah dan senjata bagi menghantar bahagian harimau ke Vietnam dan China.

Dalam tempoh enam bulan pertama tahun 2025, pihak polis merekodkan 201 tangkapan berkaitan penyeludupan hidupan liar dengan nilai rampasan mencecah USD30.5 juta. “Ini bukan lagi jenayah kecil. Ia kini operasi terancang, antarabangsa dan disokong oleh wang besar,” kata Ketua Keselamatan Dalam Negeri dan Ketenteraman Awam, Azmi Abu Kassim.

Kerajaan Malaysia mengakui kekangan dari segi tenaga kerja, dana dan peralatan untuk mengekang ancaman ini, meskipun pelbagai usaha sedang dijalankan seperti pemasangan perangkap kamera berteknologi AI dan sistem pengesanan di lapangan terbang.

Operasi bersepadu antara polis dan PERHILITAN telah membawa kepada ratusan tangkapan serta rampasan bernilai jutaan ringgit. Dalam masa sama, pertubuhan bukan kerajaan (NGO) seperti RIMAU turut melatih lebih 1,000 renjer komuniti bagi membantu pemantauan di kawasan hutan.

“Malaysia telah menunjukkan kemajuan besar dalam usaha memerangi pemburuan haram,” kata Lara yang juga penerbit dokumentari Malaysia’s Last Tigers. “Namun, kejayaan tidak akan berlaku dalam sekelip mata.”

Menurut Pengarah Negara Wildlife Conservation Society (WCS) Malaysia, Mark Rayan Darmaraj, sekurang-kurangnya 5,000 renjer diperlukan untuk mengawal kawasan habitat harimau secara berkesan.

“Barisan pertahanan pertama masih tidak mencukupi. Pemburu haram lebih ramai daripada pasukan penguat kuasa. Apabila mereka masuk ke hutan, mencari mereka ibarat mencari jarum dalam timbunan jerami,” katanya.

Pandangan itu turut disokong WWF-Malaysia yang menegaskan masalah utama bukan kurangnya komitmen, tetapi kekurangan kapasiti.

“Tempoh 10 tahun akan datang menjadi penentu sama ada deruman Harimau Malaya akan terus bergema di hutan kita atau lenyap buat selama-lamanya.”

Sumber: France 24